Pełny tekst wywiadu: polityka.pl

Obszerna rozmowa (~6–7 tys. słów) Katarzyny Janowskiej z Ryszardem Kapuścińskim opublikowana w Polityce w kwietniu 2001 roku.

Główne wątki

O czytaniu i wiedzy: pokój zawalony książkami w wielu językach. Praca nad Herodotem i nowa pasja do historii Grecji.

O ograniczeniach podróży: w latach 50. nawet granica czechosłowacka wydawała się nieprzekraczalna. W ZSRR średniowieczne restrykcje przemieszczania się — kołchoźnicy bez dokumentów.

O zostaniu reporterem: kluczowy moment w Algierii — reportaż nie jest o spektakularnych wydarzeniach, lecz o zrozumieniu przyczyn. „Pogoń za newsem zniekształca obraz świata."

O Herodocie jako pierwszym dziennikarzu: Kapuściński chwali go za wyjaśnianie dlaczego konflikty się zdarzały, a nie samo opisywanie przemocy. Globalistyczna perspektywa.

O rozumieniu kultur: zamiast oceniać społeczeństwa jako „prymitywne", szukać racjonalnych powodów zwyczajów — np. zakaz wieprzowiny chroni przed zepsuciem mięsa w klimacie tropikalnym.

O metodzie: „podwójne życie" — podróże i życie wśród ludzi, potem powrót do Warszawy na intensywną lekturę i pisanie. Nie nagrywa wywiadów, woli uważnie słuchać.

O globalnej nierówności: tylko 20% ludzkości żyje w względnym dobrobycie, 80% walczy o przetrwanie. „Wielka niesprawiedliwość współczesnego świata."

O opisywaniu świata: pełen opis jest niemożliwy — „pozostaje tylko próbować niemożliwego" (parafraza Octavio Paza o Indiach).

źródło: kapuscinski.info