Ryszard Kapuściński nie żyje – Wprost

Ryszard Kapuściński, jeden z najbardziej cenionych polskich pisarzy, autor reportaży z wielu zakątków świata nie żyje. Kapuściński skończyłby w marcu 75 lat.

Jak powiedział Mirosław Ikonowicz, przyjaciel i współpracownik z PAP zmarłego, Kapuściński przeszedł w piątek operację nowotworu w szpitalu warszawskiej Akedemii Medycznej przy ul. Banacha. Po trzech dniach został wybudzony i rozmawiał z bliskimi. We wtorek doznał rozległego zawału serca i zmarł ok. godz. 19.30 pomimo wysiłków lekarzy. “Robili wszystko co mogli, ale organizm był osłabiony” - powiedział Ikonowicz.

Ryszard Kapuściński był autorem wielu reportaży i książek dotyczących problematyki całego świata. Dzielił się w nich wiedzą i przemyśleniami wyniesionymi z wieloletnich podroży. Jak mówił w jednym z wywiadów w 2002 r., sam wyliczył że był świadkiem 27 rewolucji, w swej karierze reportera cztery razy wyznaczono go do rozstrzelania, był na 12 frontach. Kapuściński był od kilku lat wymieniany jako poważny kandydat do literackiej nagrody Nobla.

Urodził się w 1932 r. w Pińsku na Polesiu (dziś Białoruś) w rodzinie nauczycieli. Jako dziennikarz zadebiutował w wieku 17 lat w tygodniku “Dziś i Jutro”, potem pisywał w “Sztandarze Młodych”. W roku 1951 rozpoczął studia na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, przeniósł się jednak na historię.

Po raz pierwszy jako dziennikarz wyjechał w 1956 r. Kapuściński do Indii, odwiedził także Afganistan i Pakistan. Podobno jego trudności z porozumiewaniem się w Indiach wynikały z tego, że nie znał angielskiego. Na lotnisku w Rzymie kupił “Komu bije dzwon?” po angielsku, a w walizce miał słownik - tak poznał angielski. W następnym roku pojechał do Japonii i Chin.

W 1958 roku przez dziesięć miesięcy pracował w Polskiej Agencji Prasowej, potem zaproponowano mu etat w “Polityce”. Najlepsze reportaże Kapuścińskiego z “Polityki” ukazały się w książce “Busz po polsku ” (1962). W 1962 roku Kapuściński został stałym korespondentem PAP w Afryce. O narodzinach Trzeciego Świata pisał w “Czarnych gwiazdach” (1963) i “Gdyby cała Afryka ” (1969). W Afryce zachorował na gruźlicę i malaryczne zapalenie opon mózgowych. W rezultacie na początku 1967 r. znalazł się w szpitalu w Warszawie.

W połowie 1967 r. podróżował po siedmiu azjatyckich i zakaukaskich republikach Związku Radzieckiego. Owocem tej podróży jest książka “Kirgiz schodzi z konia ” (1968). Na jesieni 1967 r. został korespondentem PAP w Ameryce Łacińskiej, gdzie spędził pięć lat mieszkając w Chile, Meksyku, Boliwii i Brazylii. Zaowocowało to dwiema książkami: “Dlaczego zginął Karl von Spreti ” (1970) - o Gwatemali na tle porwania i zamordowania niemieckiego ambasadora oraz “Chrystus z karabinem na ramieniu ” (1975) o Boliwii i Antylach.

W 1974 r. Kapuściński rozpoczął pracę w tygodniku “Kultura” i wyjechał do Angoli, która właśnie odzyskała niepodległość. Przebieg wojny domowej, która się tam rozpętała opisał w książce “Jeszcze dzień życia ” (1976). To pierwsza książka, w której Kapuściński zredukował fakty do roli tła, na pierwszy plan wysuwając własne doznania. Była to zapowiedź gatunku, jaki będzie uprawiał w przyszłości: esej reporterski, w którym obserwacja świata jest pretekstem do szerszej intelektualnej refleksji.

Na początku lat 60. Kongo, najbardziej nieznany i niedostępny kraj Afryki uzyskał niepodległość, ale zaraz przeżył bunt armii, i belgijską interwencję. Kapuściński nielegalnie, przez dżunglę przedarł się do Konga. Opisał to dopiero 18 lat później w “Wojnie futbolowej ” (1978). Pracując w “Kulturze”, w latach 1974-1980 Kapuściński bezustannie podróżował, kilkakrotnie był w Etiopii i Iranie. Owocem tych podróży stały się dwie książki, które przyniosły autorowi międzynarodowy rozgłos: “Cesarz” (1978) o świetności i upadku Hajle Sellasje w Etiopii i “Szchinszach” (1982) o dworze szacha Rezy Pahlawi w Iranie. Obie otworzyły Kapuścińskiemu drogę na zachodni rynek czytelniczy.

W latach 1989 - 1991 Kapuściński podróżował po upadającym radzieckim imperium. Przebył ponad 60 tys. kilometrów, przeprowadził ponad 1500 rozmów. Powstałe na podstawie zebranych materiałów “Imperium ” to trzecia książka Kapuścińskiego, która zrobiła karierę na Zachodzie. Jej autor stał się najczęściej tłumaczonym polskim pisarzem. “Cesarza ” wydano na świecie 28 razy, “Imperium” - 23 razy.

W 1990 r. ukazał się pierwszy tom “Lapidarium” - zbiór drobnych refleksji z przeczytanych lektur i podróży. ("Lapidarium II " ukazało się w 1995 roku, III - 1997, IV - 2000. V - 2002).

Kolejną książką Kapuścińskiego jest “Heban ” (1998) książka , w której autor powraca do tematu afrykańskiego. W 2000 ukazuje się czwarta część Lapidarów Lapidarium IV . Jesienią 2000 wydany zostaje album fotograficzny Z Afryki zawierający zdjęcia z afrykańskich podróży Kapuścińskiego. W 2003 ukazał się “Autoportret reportera ”. W 2004 roku do księgarń trafiły “Podróże z Herodotem ”, książka która osiągnęła wielki sukces i przyniosła autorowi prestiżowe nagrody. W 2006 ukazał się tomik poezji Kapuścińskiego “Prawa natury ” oraz zbiór jego wykładów pt. “Ten inny ”.

źródło: kapuscinski.info