Autor: Neal Ascherson
Źródło: The New York Review of Books, 21 czerwca 2001
Link: https://www.nybooks.com/articles/2001/06/21/in-the-pit-of-history/

Streszczenie redakcji kapuscinski.info. Poniższy opis jest opracowaniem na podstawie oryginalnego tekstu. Pełny artykuł dostępny na stronie The New York Review of Books (może wymagać subskrypcji).

Obszerna recenzja angielskiego wydania Hebanu (The Shadow of the Sun) pióra Neala Aschersona — brytyjskiego publicysty, znawcy Europy Środkowej i historii Polski. Ascherson zestawia książkę Kapuścińskiego z pracą Ann Jones (Looking for Lovedu), ukazując różne podejścia do pisania o Afryce.

Metoda Kapuścińskiego według Aschersona: zamiast szukać władzy i oficjalnych źródeł, Kapuściński rozmawiał z ludźmi na rynkach, szedł za przypadkowymi znajomymi do wiosek. Opisywał materialne realia afrykańskiego życia z niezwykłą wrażliwością — plastikowy pojemnik jako symbol modernizacji, wybój drogowy w Onitszy jako centrum ekonomiczne i społeczne.

Ascherson podkreśla ewolucję Kapuścińskiego: zaczynał z socjalistycznym idealizmem, obserwował post-niepodległościowe rozczarowania (korupcja, zamachy stanu, dyktatorzy), ale zamiast rezygnacji odkrył „wrodzoną odwagę i pomysłowość afrykańskiego społeczeństwa".

Zastrzeżenia: Ascherson zauważa, że Kapuściński czasem ucieka się do problematycznych uogólnień o „Afrykańczyku" i upraszcza historię kolonialną, szczególnie dotyczącą źródeł niewolnictwa. Porównuje go do Marthy Gellhorn — dziennikarki, dla której artyzm literacki był równie ważny co reportaż.

W 2010 roku, po publikacji biografii Domosławskiego, Ascherson publicznie bronił Kapuścińskiego — odróżniając jego książki od artykułów prasowych i kwestionując zasadność stosowania standardów reportażu twardego do literatury non-fiction.

źródło: kapuscinski.info