Kategoria: Aktualnościtekst

Świat, którego już nie ma

Autor: Adam Kajzer, październik 2011

Wydany w zeszłym roku we Włoszech album Tiziano Terzaniego „Un mondo che non esiste più” (Świat, którego już nie ma) oraz zdjęcia Ryszarda Kapuścińskiego w „Ze świata” (Znak, 2008), nie pozostawiają wątpliwości, że ci wielcy reporterzy XX wieku, obok pisania ponadczasowych tekstów, robili niepowtarzalne zdjęcia. Umieli patrzeć.

Współczesną i bliską Kapuścińskiemu duszą reportera był Włoch Tiziano Terzani (1938-2004). To Kapuściński odkrył dla Polaków Terzaniego, reportera tygodnika „Der Spiegel” w Azji, wielokrotnie go przed swoją śmiercią wspominając.

Zdjęcia do albumu Terzaniego wybrał jego syn Folco. Album ma inny układ niż wybór zdjęć Kapuścińskiego dokonany przez Izabelę Wojciechowską w „Ze świata”, w którym zdjęcia dużego formatu uzupełnione są informacjami o miejscu i roku pochodzenia. Album Terzaniego ma format tradycyjnej książki, a zdjęcia z lat 1972-2004 są podzielone na regiony, z których pochodzą, przeplatane tekstami reportera (głównie z książek, ale część publikowana jest po raz pierwszy). Terzani zwracał uwagę, że podobnie jak pisanie reportaży,
fotografowanie danego miejsca wymaga znajomości literatury tematu i tego co poprzedziło fotografowane wydarzenie – „Fotografia – klik! – wszyscy to potrafią” – mówił swojemu synowi. Reporter patrzył, słuchał, współuczestniczył i myślał. Cenił takich fotografów jak Philips Jones Griffiths i Abbas, którzy tak jak on dokumentowali wojnę w Wietnamie.

Folco stworzył ze zdjęć swoisty scenariusz filmowy ze swoim ojcem w roli głównej. Zaczyna się od Wietnamu i zderzenia z rzeczywistością wojenną. Aparat Leica Terzani kupił w Sajgonie w 1975 roku, od złodzieja, który ukradł go uciekającym z Wietnamu Amerykanom. Ze „staruszką Leicą”, jak o nim mówił, już się nie rozstawał podczas pracy w Chinach, Kambodży i w czasie upadku imperium sowieckiego. Znajdziemy tu również, w osobnym rozdziale, zdjęcia do wydanej jego pierwszej w Polsce książki „Powiedział mi wróżbita” (Zysk i S-ka, 2008). Terzani, podobnie jak Kapuściński, sam robił zdjęcia do swoich tekstów. Fotografia była jednak tylko dodatkiem, nie stanowiła głównego celu, jakim było pisanie reportażu. Albumy Kapuścińskiego i Terzaniego mogą być wstępem do poznawania ich twórczości reportażowej. Dla znających ich teksty, będą możliwością zobaczenia już znanych miejsc. Terzani – według
Kapuścińskiego – „wiedział jak obserwować, jego oczy umiały patrzeć. I to dlatego stał się tak ważnym świadkiem naszych czasów. Wielu pisze – dzisiaj jesteśmy zalewani potopem słów – ale niewiele z tego co jest napisane, pozostanie”.

==

Un mondo che non esiste più
Tiziano Terzani
Wydawnictwo: Longanesi
Miejsce i rok wydania: Milano, 2010
304 strony, 22 euro

==

Strona wydawnictwa Longanesi i albumu Terzaniego: http://www.longanesi.it/scheda.asp?
editore=Longanesi&idlibro=7020&titolo=UN+MONDO+CHE+NON+ESISTE+PIU%27

Strona wydawnictwa Znak i albumu Kapuścińskiego: http://www.znak.com.pl/kartoteka,ksiazka,2236,tytul,Ze%20%C5%9Bwiata

Album Terzaniego wydano w tym samym czasie w Niemczech jako „Meine asiatische Reise. Fotografien und Texte aus einer Welt, die es
nicht mehr gibt”: http://shop.spiegel.de/shop/action/productDetails/11023141/tiziano_terzani_meine_asiatische_reise_3421044929.html?
aUrl=90009999

Wybór fotografii Terzaniego można obejrzeć na stronach:
http://einestages.spiegel.de/static/authoralbumbackground/14862/die_bilder_des_reisenden.html
http://www.controradio.it/popx.php?banner=news&elemento=41208

redakcja

Share
Opublikowano
redakcja

Recent Posts

Katarzyna Kobylarczyk, laureatką 11. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki za 2019 rok.

Osiemdziesiąt lat po zakończeniu wojny domowej Hiszpania wciąż nie wie, co zrobić z ciałami ofiar. Musiało…

27 maja 2020

W tym roku Finał 11. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego świętujemy ONLINE cały tydzień!

22–26 MAJACodziennie o 9.00 zdjęcia, wywiady z autorkami/autorami i tłumaczką/tłumaczami, nagrania wideo, czyli parominutowy felieton…

23 maja 2020

Pięć najlepszych reportaży w finale Nagrody Kapuścińskiego.

W finale znalazło pięć książek: relacja Artema Czecha z wojny na wschodzie Ukrainy; reportaż śledczy…

16 kwietnia 2020

Relacja z wręczenia Nagrody Translatorskiej dla Tłumaczy Ryszarda Kapuścińskiego za całokształt twórczości: Ole Michael Selberg

4 marca 2020 roku w warszawskim Teatrze Collegium Nobilium podczas "Urodzin Ryszarda Kapuścińskiego" została wręczona…

27 marca 2020

10 nominowanych książek do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego.

Jury XI edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego w składzie: Piotr Mitzner (przewodniczący),William R. Brand,Julia Fiedorczuk,Abel…

5 marca 2020

88. rocznica Urodzin Ryszarda Kapuścińskiego

4 marca 2020 minie 88. rocznica urodzin Ryszarda Kapuścińskiego: najczęściej tłumaczonego – obok Stanisława Lema,…

3 marca 2020