Diabeł i tabliczka czekolady

Paweł Reszka jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich reporterów swojego pokolenia. Znany jest przede wszystkim z „Płuczek" — wstrząsającej książki o ludziach przeszukujących ziemię po dawnych obozach zagłady w poszukiwaniu złota i kosztowności po zamordowanych Żydach. „Diabeł i tabliczka czekolady" to zbiór reportaży, który powstał wcześniej, ale pokazuje ten sam zmysł obserwacyjny i tę samą zdolność do wchodzenia w miejsca, gdzie inni reporterzy nie docierają lub nie chcą docierać.

Bohaterami tych opowieści jest niewidzialna Polska: ludzie z poczuciem głębokiej przegranej, zamknięci w schematach przemocy, wstydu i milczenia. Reszka rozmawia z nieletnimi sprawcami zabójstw, z kobietami bite przez mężów, z oprawcami, którzy nie rozumieją własnej winy, ze świadkami rodzinnych tragedii. Pisze o seksualnym blokowaniu w małym mieście, o zawstydzonych Sprawiedliwych, o „leczeniu" homoseksualizmu, o anonimowych dawcach organów.

Każdy z tekstów to odrębna historia, opowiedziana z akta sądowych, ze stenogramów przesłuchań, z rozmów prowadzonych przez wiele godzin. Reszka nie ocenia — ale dobiera fakty i cytaty z taką precyzją, że moralny ciężar opowieści staje się nie do zniesienia. Między głównymi reportażami pojawiają się krótkie wstawki, w których różni ludzie odpowiadają na pytanie: co dla ciebie znaczy szczęście?

Tytuł jest przewrotny: diabeł i tabliczka czekolady to dwa bieguny tego samego świata, gdzie zło i dobro nie są od siebie tak odległe, jak chcielibyśmy wierzyć. Reszka pisze o Polsce, która nie trafia na okładki, ale istnieje na każdej ulicy każdego miasta.