Prowadzący umarłych. Chiny z perspektywy nizin

Liao Yiwu jest chińskim poetą, prozaikiem i muzykiem, który przez lata był jednym z najbardziej prześladowanych pisarzy w Chińskiej Republice Ludowej. Po poezji napisanej w związku z masakrą na placu Tiananmen w 1989 roku trafił do więzienia, gdzie spędził cztery lata. Po wyjściu na wolność przez ponad dekadę prowadził wywiady z ludźmi zepchnięymi na samo dno chińskiej drabiny społecznej — tymi, których komunistyczny system wolał uczynić niewidzialnymi. W 2011 roku uciekł do Niemiec. Jego książki są w Chinach zakazane.

„Prowadzący umarłych. Opowieści prawdziwe. Chiny z perspektywy nizin społecznych" to zbiór blisko trzydziestu wywiadów z przedstawicielami marginesu: tytułowy prowadzący umarłych — zawodowy żałobnik odprowadzający dusze na tamten świat — otwiera galerię postaci, do której należą hiena cmentarna, wróżbita, złodziej, prostytutka, żebrak, więzień, wyznawczyni Falun Gong, handlarz ludźmi i wielu innych. To ludzie, którzy nigdy nie znaleźliby się w mediach, bo nie pasują do obrazu chińskiego sukcesu i harmonii społecznej.

Liao Yiwu sam zepchnięty przez system na margines — mógł z rozmówcami rozmawiać jak równy z równymi. Jego wywiady są zarazem portretem wielosetletniej tradycji i skomplikowanej historii najnowszej Chin: opowieści o codziennym życiu, przesądach, magii, głodzie, więzieniu i przetrwaniu tworzą obraz kraju radykalnie różny od tego, który Pekin chce pokazywać światu.

Styl Liao Yiwu czerpie z tradycji oralnej, z rytmu mówionego słowa i ulicznego opowiadania. Jego reportaż to literatura bez eufemizmów — surowa, niekiedy brutalna, zawsze po stronie tych, których głosów nikt nie chce słyszeć. Tłumaczenia z chińskiego na angielski dokonał Wen Huang; polskie tłumaczenie z angielskiego przygotowała Agnieszka Pokojska.