Strategia antylop

Jean Hatzfeld jest francuskim dziennikarzem i reporterem, przez wiele lat korespondentem dziennika „Libération" na najgroźniejszych konfliktach zbrojnych świata — w Bośni, Czeczenii i Rwandzie. Jego wyróżnikiem jest cierpliwe, wieloletnie budowanie relacji z ludźmi, których dotknęła zbiorowa przemoc, oraz umiejętność wydobycia z nich świadectwa niemożliwego do wyrażenia. Za rwandyjską trylogię reporterską otrzymał we Francji nagrodę Prix Médicis.

„Strategia antylop" zamyka cykl trzech książek poświęconych ludobójstwu w Rwandzie z 1994 roku, w którym w ciągu kilku tygodni zamordowano od pół miliona do miliona Tutsi. Pierwsza część, „Nagość życia", dawała głos ocalałym z bagien Nyamata; druga, „Sezony maczet", portretowała sprawców — Hutu, którzy osobiście brali udział w zabijaniu. Trzecia powraca do tych samych wiosek kilka lat po ludobójstwie, kiedy część skazanych Hutu wróciła z więzień lub emigracji w Kongo i staje twarzą w twarz ze swoimi dawnymi ofiarami.

Hatzfeld rozmawia z obiema stronami: z Tutsi, którzy muszą na nowo zaakceptować jako sąsiadów tych, którzy mordowali ich rodziny, i z Hutu, którzy powracają do społeczności naznaczeni winą. Opisy tych spotkań, prowadzone bez moralizowania i bez łatwych odpowiedzi, tworzą poruszający obraz tego, w jakich warunkach i z jakim trudem może kiełkować — lub nie kiełkować — coś, co można by nazwać pojednaniem.

Tytuł nawiązuje do strategii przeżycia stosowanej przez antylopy: ucieczki zygzakiem, bez planu, bez pewności, czy uda się umknąć. Właśnie tak, zygzakiem, po omacku, próbują żyć bohaterowie tej książki — w kraju, który oficjalnie proklamował pojednanie, lecz wciąż nie znalazł na nie słów.