Pierwsza tak obszerna reporterska dokumentacja losów ocalałych polskich Żydów w bezpośrednim okresie powojennym — nieznany dotąd „krajobraz po bitwie." Książka portretuje życie żydowskie tuż po wojnie: izolację, poczucie winy ocalałych, wrogość otoczenia i śmiertelne niebezpieczeństwo. Ocaleni musieli podjąć niewyobrażalnie trudną decyzję o swojej przyszłości.

Bikont pokazuje trzy drogi, którymi podążali polscy Żydzi po 1945 roku: ci, którzy zostali i zachowali pamięć; ci, którzy zostali, ale wymazali żydowską tożsamość; oraz ci, którzy wyjechali z Polski. Każdy wybór niósł własną cenę. Narracja obejmuje pogrom kielecki, obozy dipisów i ucieczki przez granicę — oraz dramatyczne losy tych, którzy dotarli do Palestyny i USA.

Obszerna i świetnie udokumentowana książka potwierdza gorzkie słowa Tuwima o powojennym „antysemityzmie, jakiego Polska nigdy nie znała."

Opinia jury Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego (Elżbieta Sawicka): „Wybitna książka w dorobku autorki. Wstrząsająca lektura."

Książka nominowana do 17. edycji Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki (2026).

O autorce

Anna Bikont — dziennikarka, reporterka, z wykształcenia psycholożka. Współzałożycielka „Gazety Wyborczej," wcześniej w redakcji „Tygodnika Mazowsze" (1982–1989). Laureatka Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za „Sendlerową. W ukryciu." Jej „My z Jedwabnego" zdobyło Europejską Nagrodę Książkową. W 2017 roku otrzymała doktorat honoris causa Uniwersytetu w Göteborgu.