Cesarz

O książce

„Cesarz" to reportaż literacki opublikowany w 1978 roku — jedna z najsłynniejszych książek Ryszarda Kapuścińskiego, która przyniosła mu międzynarodową sławę. Autor opisuje w niej dwór ostatniego cesarza Etiopii, Hajle Syllasje I, oraz precyzyjny, niemal rytualny mechanizm sprawowania władzy absolutnej.

Książka powstała w niezwykły sposób: po obaleniu monarchii w 1974 roku Kapuściński wracał wieczorami do dawnych dworzan, dygnitarzy i sług cesarza, by wysłuchać ich relacji. Z ich monologów — wygłaszanych archaicznym, służalczym językiem — zbudował polifoniczny portret dworu, na którym każdy szczegół, od człowieka od poduszki po psa załatwiającego się na buty dostojników, służył podtrzymaniu majestatu władcy.

„Cesarz" to jednak coś więcej niż portret konkretnego monarchy. To uniwersalna anatomia despotyzmu — opowieść o tym, jak działa dwór, jak rodzi się serwilizm, intryga i strach, i jak rozkłada się władza oderwana od rzeczywistości. W PRL czytano ją także jako zawoalowaną satyrę na mechanizmy peerelowskiej władzy. Książkę przetłumaczono na kilkadziesiąt języków i z powodzeniem adaptowano na scenie, m.in. w londyńskim Royal Court Theatre.

📖 Cesarz – streszczenie i opracowanie → Streszczenie szczegółowe, problematyka, bohaterowie, motywy, cytaty i tezy do rozprawki. Lektura maturalna.

Tło historyczne

Hajle Syllasje I rządził Etiopią przez ponad 40 lat (1930-1974). Jego panowanie zakończyło się wraz z rewolucją, która obaliła monarchię i ustanowiła rządy wojskowej junty.

Znaczenie

Dzieło to jest nie tylko portretem konkretnego władcy i jego dworu, ale również uniwersalną analizą mechanizmów despotycznej władzy. Książka została przetłumaczona na wiele języków i zyskała międzynarodowe uznanie.

Polskie wydania

Zobacz listę polskich wydań “Cesarza” wraz z numerami ISBN.

Cytaty

“Najważniejszy jest człowiek, Jego Cesarska Mość, a całą resztę można kupić i sprzedać.”

Zobacz też

• Książki Kapuścińskiego o rewolucjach i dyktatorach — „Cesarz" w kontekście całej linii twórczości o władzy i jej upadku.