Podróże z Herodotem

O książce

Podróże z Herodotem – streszczenie i opracowanie → Streszczenie, problematyka, motyw spotkania z Innym, rola Herodota, cytaty, tezy i test z lektury.

🎓 Pytanie jawne CKE: „Czym dla człowieka może być podróżowanie?" — teza i argumenty →

„Podróże z Herodotem" to ostatnia książka Ryszarda Kapuścińskiego wydana za jego życia, opublikowana w 2004 roku, trzy lata przed śmiercią autora. Stanowi osobiste, refleksyjne podsumowanie życia i twórczości — opowieść o pierwszych krokach w zawodzie reportera i o intelektualnej wędrówce, której towarzyszem stał się starożytny grecki historyk Herodot.

Punktem wyjścia jest moment, gdy młody dziennikarz, wyruszając w pierwszą zagraniczną podróż — do Indii, a potem Chin — otrzymuje od swojej redaktorki egzemplarz „Dziejów" Herodota. Książka ta stanie się dla niego kompasem moralnym i intelektualnym: wzorem ciekawości świata i sposobu pisania o nim. Kapuściński przeplata wspomnienia z własnych reporterskich wypraw po Azji, Afryce i Bliskim Wschodzie z fragmentami i komentarzami do dzieła Herodota, odnajdując zaskakujące paralele między starożytnością a wiekiem XX.

W Herodocie autor widzi pierwszego reportera w historii: człowieka, który podróżował, obserwował, rozmawiał z ludźmi i skrupulatnie zapisywał ich opowieści, by ocalić je od zapomnienia. „Podróże z Herodotem" to zatem zarazem autobiografia, esej o sztuce reportażu i medytacja nad spotkaniem z Innym — obcą kulturą, którą można zrozumieć tylko przez ciekawość, pokorę i uważność.

Książka jest dziś lekturą maturalną i podstawą pytania jawnego CKE o sens podróżowania. Została bardzo ciepło przyjęta przez czytelników i krytyków, którzy docenili jej intymny, refleksyjny charakter — inny niż w wielkich reportażach o władzy i rewolucji.

Przeczytaj fragment

Fragment książki „Podróże z Herodotem" udostępniony przez wydawcę, Spółdzielnię Wydawniczą „Czytelnik", w serwisie issuu:

Przeczytaj fragment na issuu.com →

Struktura

Kompozycja jest dwutorowa i mozaikowa: rozdziały o własnych podróżach przeplatają się z fragmentami, parafrazami i komentarzami do „Dziejów". Główne ogniwa opowieści to:

1. Marzenie o granicy i dar redaktorki — pragnienie przekroczenia granicy i egzemplarz Herodota otrzymany na drogę
2. Indie — pierwsza lekcja pokory: obcy język, obcy tłum, bezradność reportera
3. Chiny — mur i milczenie, doświadczenie kultury zamkniętej
4. Z Herodotem po Afryce i Azji — kolejne wyprawy czytane równolegle z „Dziejami"
5. Świat Herodota — opowieści o Grekach, Persach, Egipcie i Scytach
6. Powrót do Halikarnasu — pożegnanie z przewodnikiem w jego rodzinnym mieście

Tematy

• Spotkanie z Innym — obcą kulturą i cywilizacją
• Sztuka reportażu i pisania o świecie
• Herodot jako pierwszy reporter w dziejach
• Historia jako narzędzie rozumienia współczesności
• Ciekawość jako siła napędowa poznania
• Pamięć i ocalanie ludzkich opowieści od zapomnienia

Styl

Całość spaja pierwszoosobowa, refleksyjna narracja i postać Herodota, który pełni funkcję drugiego bohatera. Kapuściński pisze tu ciszej niż w reportażach o rewolucjach: mniej tu scen zbiorowych, więcej rozmowy z samym sobą i z lekturą. Zabieg opowiedzenia własnej biografii przez pryzmat cudzej książki daje efekt podwójnej perspektywy — każde współczesne doświadczenie znajduje odpowiednik sprzed dwóch i pół tysiąca lat.

Cytaty

„Podróż nie zaczyna się w momencie, kiedy ruszamy w drogę, ani nie kończy się, kiedy wracamy do domu. Podróż zaczyna się znacznie wcześniej i nigdy się naprawdę nie kończy, bo film w naszej pamięci nie przestaje się kręcić."

„Istnieje coś takiego jak zarażenie podróżą i jest to rodzaj choroby w gruncie rzeczy nieuleczalnej."

„W człowieku, który uważa, że wszystko już było, umarło to, co najpiękniejsze – uroda życia."

„Tylko dzieci zadają ważne pytania i naprawdę chcą się czegoś dowiedzieć."

Więcej cytatów z „Podróży z Herodotem" → · wszystkie cytaty Kapuścińskiego

Zobacz też

• Kapuściński na maturze — pytania jawne CKE, konteksty i tezy.
• Ten Inny — wykłady o spotkaniu z Innym, najbliższe tematycznie tej książce.
• Gorzki smak wody — reportaże z pierwszej podróży do Indii, Afganistanu i Japonii, pisane na gorąco w latach 1956–1957.

Polskie wydania

Zobacz zestawienie polskich wydań „Podróży z Herodotem" wraz z numerami ISBN.